Teknoloji ve Bilişim Kavramsalında Hukuk 1

Teknoloji kavramını bilişim kavramından ne kadar iyi ayırabiliyoruz? Günlük hayatımızda çok büyük yer kaplayan yeni iletişim cihazlarını teknoloji olarak adlandırırken, bilişim kavramını neden kullanmıyoruz? Bu kavramların hukuk içindeki yeri nedir?

Bu sorulara yanıt verebilmek için bahsi geçen kavramların kelime köklerine, günlük kullanımlarını ve toplumda yarattıkları algıyı incelemek gerekiyor. İlk olarak teknoloji kavramını inceleyelim. Teknik ile Yunanca bilgi anlamına gelen “logia” nın bir araya gelmesiyle türetilmiş “teknik bilgisi” anlamına gelen bir sözcüktür. Teknik ve teknoloji kavramları, günümüzde kullanıldığından çok daha geniş bir anlam ifade etmektedir. İnsanlık tarihi boyunca var olan teknik, her dönemde yeni bir teknoloji yaratmayı başarmıştır. Örneğin; balta ve ateş, drone ve dizel kadar bir teknoloji ürünüdür. Tarih boyunca var olan teknoloji kavramının kullanımı 20. yüzyılın ortalarından sonra hızla artmıştır. Bu kavram günümüzde ise daha çok dijital teknolojiler kapsamında kullanılmaktadır. İnsanın teknolojinin hızına yetişememesini ve sadece hayatına giren yenilikleri teknoloji olarak adlandırması bu kullanımın nedeni olabilir. Bu da bizi bilişimin ne olduğu sorusuna getirir.

Bilişim ise iletişim teknolojilerinin ve elektroniğin bir araya gelmesiyle ortaya çıkmış daha çok elektronik cihazları etrafında gelişen, pratiğe dayalı bir bilim dalıdır. Kelime olarak bilgi işlemek anlamına gelen bilişim, bilgisayar teknolojilerine dayalı bir alandır. Başka bir deyişle teknoloji kavramın bir alt kümesini ifade etmektedir.

Peki, bu kavramların hukuktaki kullanımları nedir? Bilişim yerine kullanılan teknoloji sözcüğünün yarattığı bu kavram karmaşası bir noktada hukuka da yansımaktadır. Bilişim Hukuku, bilişim teknolojilerinin kullanılarak gerçekleştirilen her türlü hukuki ilişkiyi ele alan bir daldır. Hukuk teknolojisi ise, hukuki sürece yardımcı olmak amacıyla herhangi bir teknolojik araç kullanılarak gerçekleştirilen eylemleri ifade etmektedir. Bir örnek ile açıklayacak olursak; yeni bir teknoloji olan yapay zekâyı kullanan Turklex® hukuk teknolojisinin bir ürünüdür.

Devam edecek…