Yapay Zeka, Robotlar ve Güncel Sorular 1

Robotların, Yapay Zeka ile insan kavramına ve niteliklerine gün be gün yaklaştığını duyuyoruz. Yapay Zeka’nın hayatımızı nasıl kolaylaştıracağı konuşulurken, böyle büyük bir gelişmenin beraberinde bir takım soruları getirmesi kaçınılmazdır.

Bu anlamda en çok sorulan soruların başında, robotların benlik bilinçleri olması halinde tabii olacakları hukuki statüdür. Robotların bilinç sahibi olması kulağa imkânsız geliyor olabilir. Ama etrafındaki objeleri algılayarak insansız hareket eden elektrik süpürgelerini düşünecek olursak, robotların nesne bilincine sahip olduğunu söylemek yanlış olmaz. Gelişen Yapay Zekâ teknolojisi ile robotların benlik bilincine sahip olması sanıldığı kadar uzak değildir.

Benlik bilincine sahip olan bir robotun akla getireceği ilk soru, robotların ehliyete sahip olup olmayacağıdır. Robotların kendi kendilerine karar verip sorumluluk alabileceğini düşünecek olursak, doğal olarak fiil ehliyetine sahip olmaları gerekmektedir. Beraberinde gelen ceza ehliyeti sorusu ise, cezaların nasıl infaz edileceği sorusunu akıla getirmektedir.

Robotların fiili ve cezai ehliyetlerinin olduğunu varsayacaksak olursak, bu hak ehliyetine de sahip olacakları anlamına gelir mi? Ya da bu hak ehliyeti Yapay Zeka tasarlandığında mı başlar, robota aktarıldığında mı? Bir başka soru ise, bu ehliyetlerin bir başka robota transfer edilip edilemeyeceğidir. Bir robotun, fiziki olarak işlevsiz hale gelmesi halinde aynı Yapay Zeka başka bir robota transfer edilirse, ehliyet hakkı ne zaman başlar?

Daha geniş bir açıdan bakacak olursak, benlik bilincine sahip robotların herhangi bir hukuki ehliyetinin olmaması etik midir? Yüksek benliğe ve bilince sahip olan bir varlığa hiçbir hak ve ehliyet vermeyerek kölelik kavramına yeni bir tanım daha eklemiş olur muyuz? Görünüşe bakılırsa, tüm bu sorulara bir yanıt bulmak oldukça zaman alacaktır.